W roku szkolnym 2023/2024 polskie szkoły stały się miejscem, w którym niemal codziennie dochodzi do setek urazów dzieci i młodzieży. Z danych Ministerstwa Edukacji Narodowej wynika, że zanotowano 25 012 wypadków z udziałem uczniów i przedszkolaków, co przy 188 dniach nauki daje średnio 133 zdarzenia dziennie. To nie liczba, którą można łatwo zbagatelizować; to alarm, który powinien skłonić władze, dyrekcje szkół i rodziców do poważnej refleksji nad bezpieczeństwem najmłodszych.
Najwięcej zdarzeń odnotowano w szkołach podstawowych – 17 775, czyli 71% wszystkich urazów. W szkołach ponadpodstawowych doszło do 2 745 wypadków, w przedszkolach do 896, a w innych placówkach edukacyjnych do 2 382. Statystyki jasno pokazują, że problem dotyczy całego systemu edukacji, a nie przypadkowych, odosobnionych sytuacji.
Analiza miejsc zdarzeń wskazuje, że największym zagrożeniem są przestrzenie sportowe i komunikacyjne. Niemal połowa wszystkich urazów – 48,61% – miała miejsce na salach gimnastycznych, kolejne 14,28% na boiskach szkolnych, a 12,74% w korytarzach, na schodach i w innych ciągach komunikacyjnych. Łącznie odpowiadają one za ponad trzy czwarte wszystkich wypadków. Dominują złamania, skręcenia i stłuczenia – takich przypadków było aż 24 889. Odnotowano też 120 ciężkich urazów oraz 3 śmiertelne wypadki.
Problem nie kończy się w murach szkoły. Dane Głównego Urzędu Statystycznego z 2024 roku pokazują, że oddziały ratunkowe i izby przyjęć były pod ogromną presją. Dzieci i młodzież do 18. roku życia stanowiły 19,1% pacjentów SOR – niemal 1,2 mln osób w ciągu roku. Zespoły ratownictwa medycznego interweniowały 3,2 mln razy, a 5,9% tych wezwań dotyczyło pacjentów niepełnoletnich.
Eksperci podkreślają, że zmienia się charakter ryzyka. Poza typowymi urazami szkolnymi coraz częściej pojawiają się zdarzenia związane z trampolinami i hulajnogami elektrycznymi. Według Instytutu Transportu Samochodowego w 2024 roku doszło do 236 wypadków z udziałem dzieci do 16. roku życia na hulajnogach elektrycznych. W ich wyniku 215 osób zostało rannych, a jedna zginęła.
Pod względem geograficznym wypadki najczęściej zdarzały się w trzech województwach: śląskim, małopolskim i mazowieckim. Statystyki jasno pokazują, że wypadki w szkołach i w czasie wolnym dzieci to problem systemowy. Potrzebne są działania wielotorowe obejmujące poprawę infrastruktury sportowej i komunikacyjnej w szkołach, lepszy nadzór podczas zajęć ruchowych, programy profilaktyczne i edukację w zakresie bezpieczeństwa oraz przygotowanie dzieci do bezpiecznego korzystania z nowych form rekreacji, takich jak hulajnogi czy trampoliny. Bez zdecydowanych działań liczba urazów będzie rosła, a koszty społeczne i zdrowotne będą coraz poważniejsze. Choć statystyki mogą wydawać się abstrakcyjne, za każdą liczbą kryje się realne dziecko i realna rodzina, która musi zmierzyć się z konsekwencjami nieszczęśliwego wypadku.
