Kontrole pięć lat wstecz, kary do 30 tys. zł. Fiskus bierze na celownik wynajem krótkoterminowy. Właściciele mieszkań i apartamentów wynajmowanych turystom przez platformy takie jak Booking.com czy Airbnb muszą przygotować się na wzmożone kontrole. Urzędnicy skarbowi sprawdzają już nie tylko bieżące rozliczenia, ale też transakcje z ostatnich pięciu lat. Za uchylanie się od podatków grożą surowe sankcje – od wysokich odsetek po kary sięgające nawet 20–30 tysięcy złotych.
Od lipca 2024 roku obowiązuje w Polsce ustawa wdrażająca unijną dyrektywę, która traktuje najem krótkoterminowy jako działalność hotelarską. To oznacza, że jeśli fiskus uzna wynajem za zorganizowany i prowadzony w sposób ciągły – właściciel mieszkania musi zarejestrować działalność gospodarczą.
Co istotne, nawet sporadyczne wynajmy mogą zostać zakwalifikowane jako działalność, jeśli – zdaniem urzędników – spełniają kryteria regularności i profesjonalizacji. W efekcie osoby, które traktowały krótkoterminowy wynajem jako „dorobienie do pensji”, mogą zostać zaskoczone obowiązkami podatkowymi i kontrolą skarbówki.
Choć unijne przepisy wymagają raportowania danych tylko za lata 2023–2024, fiskus ma prawo sprawdzić działalność właścicieli aż pięć lat wstecz.
Obowiązki podatkowe właścicieli
Osoby wynajmujące mieszkania turystom muszą pamiętać o:
-
8-procentowym podatku VAT od przychodów,
-
rozliczeniu PIT lub CIT – w zależności od formy prowadzonej działalności,
-
23-procentowym VAT od prowizji pobieranych przez zagraniczne platformy (tzw. mechanizm odwrotnego obciążenia),
-
składkach ZUS i lokalnych opłatach miejskich, np. opłacie klimatycznej.
Brak terminowych rozliczeń oznacza nie tylko konieczność zapłaty zaległych podatków z odsetkami, ale także kary administracyjne oraz – w skrajnych przypadkach – odpowiedzialność karno-skarbową.
Nowe regulacje w drodze
Ministerstwo Sportu i Turystyki pracuje nad przepisami, które jeszcze bardziej uporządkują rynek najmu krótkoterminowego. Projekt przewiduje m.in.:
-
obowiązkową rejestrację wszystkich mieszkań wynajmowanych turystom,
-
nadanie właścicielowi numeru identyfikacyjnego, koniecznego do publikacji ofert na Airbnb czy Booking.com,
-
wymóg posiadania regulaminu, informacji o ciszy nocnej i kontaktu do osoby odpowiedzialnej,
-
konieczność spełniania minimalnych standardów technicznych oraz umieszczenia tablicy informacyjnej w lokalu.
Samorządy mają otrzymać dodatkowe narzędzia: prawo do limitowania liczby dni wynajmu w roku, maksymalnej liczby gości, a także wydawania i cofania zezwoleń – bez konieczności uzyskania zgody wspólnoty mieszkaniowej.
Zaostrzenie przepisów ma dwa cele: ograniczenie szarej strefy i zwiększenie wpływów podatkowych do budżetu, ale także ochronę mieszkańców w centrach miast, gdzie masowy najem turystyczny powoduje konflikty i podnosi ceny najmu długoterminowego.
Dla właścicieli to jednak jasny sygnał – era „luźnego” wynajmu turystom bez meldunku w urzędzie skarbowym dobiegła końca. Teraz każdy, kto chce zarabiać na najmie krótkoterminowym, musi liczyć się z pełnymi obowiązkami podatkowymi i ryzykiem kontroli.
