Większość Polaków nie posiada testamentu ani żadnego planu przekazania majątku. Zdaniem ekspertów branży finansowej, brak świadomości sukcesyjnej to jeden z największych nierozwiązanych problemów w zarządzaniu finansami osobistymi w naszym kraju.
Temat sukcesji majątku, czyli planowego i zgodnego z wolą właściciela przekazania aktywów następnemu pokoleniu, pozostaje w Polsce w dużej mierze nieobecny w powszechnej debacie o finansach osobistych. Tymczasem skutki braku planowania odczuwają tysiące rodzin rocznie: zamrożone konta, wieloletnie postępowania sądowe, niezaspokojone roszczenia wierzycieli oraz konflikty między spadkobiercami.
Janusz Janicki, Senior Dyrektor Agencji Prudential Polska z blisko czterdziestoletnią praktyką w branży finansowej, wskazuje, że problem ma charakter nie tyle prawny, ale przede wszystkim psychologiczny.
– Sukcesja to nie jest kwestia śmierci. To kwestia odpowiedzialności wobec tych, których zostawiamy. Dobrze zaplanowane przekazanie majątku to jeden z najważniejszych prezentów, jaki możemy ofiarować bliskim, niezależnie od tego, ile i co posiadamy – wyjaśnia.
Dziedziczenie bez planu: co się dzieje?
W przypadku braku testamentu działa w Polsce dziedziczenie ustawowe. Oznacza to, że majątek trafia do wskazanej przez prawo grupy spadkobierców, niekoniecznie tych, których życzyłby sobie zmarły. Postępowania spadkowe, szczególnie w sytuacjach spornych lub gdy w skład masy wchodzi nieruchomość, mogą trwać od kilku miesięcy do kilku lat.
Problematyczne okazuje się również dziedziczenie zobowiązań. Zgodnie z polskim prawem spadkobiercy przejmują nie tylko aktywa, ale i długi spadkodawcy, chyba że złożą oświadczenie o odrzuceniu spadku lub przyjęciu go z dobrodziejstwem inwentarza. Brak wiedzy o tej zasadzie regularnie skutkuje przyjęciem zadłużonego spadku przez nieświadome osoby.
Rola ubezpieczeń życiowych w planowaniu sukcesji
Zdaniem eksperta, polisa ubezpieczeniowa na życie z właściwie wskazanym uposażonym jest jednym z najprostszych i najbardziej niedocenianych narzędzi sukcesyjnych. Jej kluczową zaletą jest działanie poza masą spadkową, oznacza to, że wypłata świadczenia następuje na rzecz wskazanej osoby niezwłocznie, niezależnie od trwającego postępowania sądowego.
Ma to szczególne znaczenie w gospodarstwach domowych, w których jedno z małżonków prowadzi działalność gospodarczą. Śmierć przedsiębiorcy może skutkować tymczasowym zamrożeniem firmowych rachunków bankowych, pozbawiając rodzinę bieżących środków do życia. Świadczenie z polisy umożliwia zabezpieczenie płynności finansowej rodziny w najtrudniejszym momencie.
– Przez niemal cztery dekady pracy w finansach obserwuję ten sam schemat: ludzie chętnie planują wakacje na pięć lat do przodu, ale temat dziedziczenia odkładają, jakby samo myślenie o nim przybliżało nieuchronne. To błąd, który ma realne konsekwencje dla ich bliskich – wyjaśnia Janusz Janicki.
I dodaje, że sukcesja to mechanizm nie tylko dla zamożnych osób.
– Przekonanie, że planowanie sukcesji dotyczy wyłącznie osób zamożnych, jest jednym z najczęstszych mitów w tej dziedzinie. W rzeczywistości każda osoba posiadająca nieruchomość, oszczędności, udział w spółce lub polisę ubezpieczeniową powinna zadbać o plan sukcesji i powinna zrobić to jak najwcześniej, nie czekając na podeszły wiek ani pogarszający się stan zdrowia – tłumaczy Janusz Janicki.
Zdaniem eksperta minimalny plan sukcesyjny można opracować w ciągu kilku tygodni, a jego podstawowe elementy: testament notarialny oraz uposażony na polisie nie wymagają znacznych nakładów finansowych. Zdecydowanie więcej kosztuje ich brak.
———
Janusz Janicki od blisko 40 lat związany jest z branżą finansową, budując doświadczenie w obszarze ubezpieczeń, sprzedaży i zarządzania zespołami. Jako Senior Dyrektor Agencji w Prudential Polska koncentruje się na rozwoju struktur agencyjnych oraz wspieraniu doradców finansowych w budowaniu długofalowych relacji z klientami. Ceniony jest za konsekwencję, profesjonalizm i praktyczną wiedzę zdobywaną przez dekady pracy na rynku finansowym.
Jeśli chcesz porozmawiać o kompleksowej ochronie i oszczędzaniu
warto się ze mną spotkać i o tym porozmawiać.
