wtorek, 17 listopada, 2026
spot_img
spot_imgspot_imgspot_imgspot_img

Najpopularniejsze

Zobacz również...

Pośrednicy kontra rząd. Spór o prowizję, bo nauczyli się brać ją od dwóch stron

Branża pośrednictwa w obrocie nieruchomościami sprzeciwia się projektowi zmian w przepisach. Rząd chce, by pośrednik mógł pobierać wynagrodzenie wyłącznie od jednej strony transakcji, a przedstawiciele branży uważają, że ograniczy to wybór klientów, podniesie ceny usług i obciąży firmy nowymi karami.

Projekt nowelizacji ustawy o gospodarce nieruchomościami (UD424) wpisano do wykazu prac rządu 23 czerwca 2026 roku, a 4 września trafił do konsultacji. Według opisu projektu jego celem jest doprecyzowanie obowiązków pośrednika, zakaz wynagrodzenia od obu stron tej samej transakcji, uregulowanie publikacji ofert i wzmocnienie nadzoru Inspekcji Handlowej.

Zmiana dotyczy dotychczas legalnej praktyki: prowizja od obu stron jest dziś dopuszczalna, jeśli obie podpiszą umowy z tym samym pośrednikiem. Projekt zakłada, że pośrednik dostanie wynagrodzenie tylko od strony, z którą zawarł umowę. Zgodnie z doniesieniami mediów stawki wynosiły zwykle 2–5% wartości nieruchomości od każdej ze stron. Dla mieszkania za 600 tys. zł prowizja w wysokości 2% to 12 tys. zł.

Projekt przewiduje też, że pośrednik ma obowiązkowo weryfikować stan prawny i faktyczny nieruchomości i publikować oferty wyłącznie na podstawie umowy z właścicielem.

Dlaczego rząd chce zmiany?

Resort uzasadnia propozycję konfliktem interesów. Według uzasadnienia przytaczanego przez „Rzeczpospolitą” pośrednik, który pobiera prowizję od sprzedającego i kupującego albo wynajmującego i najemcy, działa w konflikcie interesów. Zasada ma sprawić, że będzie jasne, kogo pośrednik reprezentuje, a Inspekcja Handlowa dostanie narzędzia do skutecznego monitorowania i kontroli pośredników.

Resort nie zdecydował się natomiast na wprowadzenie maksymalnych stawek wynagrodzenia pośredników.

Najpełniejsze stanowisko przedstawiła Federacja Porozumienie Polskiego Rynku Nieruchomości (FPPRN). 22 września 2026 roku przekazała ministerstwu 29-stronicowe stanowisko, w którym sprzeciwia się zakazowi wynagrodzenia od obu stron, katalogowi obowiązków pośrednika i nowemu systemowi kar, a popiera część zapisów o umowie pośrednictwa i ubezpieczeniu OC.

Argumenty Federacji dotyczące samego zakazu są następujące (to jej twierdzenia, nie ustalenia niezależnych źródeł):

  • zakaz odbiera klientom prawo wyboru pośrednika, który obsługuje także drugą stronę, nawet gdy klient jest tego świadomy,
  • można go obejść: jedną stronę obsłuży jeden agent biura, a drugą inny, działający jako odrębny przedsiębiorca. Federacja twierdzi, że w ten sposób działa blisko 90% biur,
  • może podnieść prowizje u pośredników działających samodzielnie, nawet do około 10%, co jej zdaniem odbije się na cenach,
  • może pozbawić kupującego ochrony ubezpieczeniowej, bo obowiązkowe OC obejmuje szkody związane z wykonywaniem pośrednictwa, a bez umowy pośrednik nie świadczy kupującemu usługi,
  • pojęcie „transakcja” jest niejasne, więc nie wiadomo, której umowy dotyczy zakaz.

Zamiast zakazu Federacja proponuje, by pośrednik mógł działać na rzecz obu stron za ich pisemną zgodą, a bez zgody tracił wynagrodzenie.

Zastrzeżenia dotyczą też innych punktów projektu. Według Federacji kary mogą sięgać od dwu- do pięciokrotności przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia, czyli kilkudziesięciu tysięcy złotych, a projekt przewiduje także możliwość zakazu wykonywania działalności. Ponadto resort nie przeprowadził, jak twierdzi Federacja, oceny wpływu regulacji na koszty i przychody firm. Powołuje się na odpowiedź ministerstwa z 18 września na wniosek o informację publiczną. Branża chce też wydłużenia vacatio legis z 6 do 12 miesięcy.

W dyskusji prasowej pojawiły się też inne pomysły. Jeden z komentatorów „Rzeczpospolitej” proponował, by w zamian za prowizję tylko od jednej strony wprowadzić obowiązek korzystania z usług pośrednika przy każdej transakcji sprzedaży lub wynajmu. Część pośredników argumentuje też, że agent nie jest z założenia adwokatem jednej strony, lecz ma zapewnić bezpieczeństwo całej transakcji, a administracyjne ingerencje mogą obniżyć jakość usługi.

Głosy poparcia i ostrożności

Nie wszyscy w branży są przeciw. W komentarzach pojawia się argument, że model z wynagrodzeniem od jednej strony już istnieje. Według jednej z opinii na rynku od dawna działają pośrednicy, którzy pobierają wynagrodzenie tylko od jednej strony, a klient może wybierać takie agencje. Eksperci cytowani przez „Rzeczpospolitą” zauważają, że nie byłaby to rewolucja nieznana polskiemu rynkowi, choć część z nich ma wątpliwości co do szczegółów, mimo że rozumie intencję przejrzystości.

Wśród skutków dla klientów komentatorzy wskazują, że stawki dla jednej strony mogą wzrosnąć, choć łączny koszt transakcji dla obu stron razem powinien spaść. Z kolei sprzedający może uwzględnić koszt pośrednika w cenie nieruchomości. Które z tych prognoz się sprawdzą, zależy od ostatecznego kształtu przepisów i reakcji rynku. Żadnych danych o skutkach nie przedstawiono.

UD424 jest tylko projektem. Nie został uchwalony i nie zmienia dziś zasad pracy pośredników. Konsultacje trwają, a projekt zakłada wejście w życie po sześciu miesiącach od ogłoszenia. Do tego czasu o zasadach współpracy decyduje umowa pośrednictwa, w której warto sprawdzić, kogo pośrednik reprezentuje, jak ustalono wynagrodzenie i czy zastrzeżono wyłączność.

Popularne Artykuły