Decyzja prezydenta Stanów Zjednoczonych Donalda Trumpa o zamrożeniu amerykańskiej pomocy zagranicznej na co najmniej trzy miesiące uderzyła w organizacje zajmujące się ochroną praw człowieka, rozwojem demokracji oraz pomocą humanitarną na całym świecie. Partnerzy korzystający z amerykańskich grantów otrzymali polecenie wstrzymania działań, co stawia pod znakiem zapytania przyszłość wielu istotnych inicjatyw.
W Polsce decyzja ta dotknie organizacje społeczeństwa obywatelskiego, które w dużej mierze opierały swoją działalność na amerykańskim wsparciu. Utrata tych środków oznacza konieczność redukcji projektów, zwolnienia pracowników oraz ograniczenie działań mających na celu obronę praw człowieka i monitorowanie praworządności.
Helsińska Fundacja Praw Człowieka już teraz szacuje, że straci od 25% do nawet 40% budżetu na 2025 rok. Tak drastyczne cięcia oznaczają, że wiele kluczowych inicjatyw może zostać zawieszonych lub całkowicie zamkniętych. Kryzys praworządności w Polsce i na świecie wciąż się pogłębia, a tymczasem organizacje, które stoją na straży praw obywatelskich, są zmuszone do ograniczania swojej działalności.
Dlaczego ochrona praw człowieka jest kluczowa?
Prawa człowieka nie są luksusem, ale fundamentem stabilnych społeczeństw. Ich ochrona zapobiega autorytaryzmowi, zapewnia bezpieczeństwo jednostek i wspiera demokratyczne mechanizmy kontroli władzy. Ograniczenie wsparcia dla organizacji broniących praw człowieka może prowadzić do większej podatności na nadużycia władzy, cenzurę i marginalizację grup społecznych wymagających szczególnej ochrony.
Nie można pozwolić, by kryzysy polityczne czy finansowe podważały zdobycze, które przez lata budowano w zakresie praw człowieka i praworządności. Niezbędne jest szukanie alternatywnych źródeł finansowania i mobilizacja społeczności międzynarodowej, by nie dopuścić do dalszego osłabienia organizacji społeczeństwa obywatelskiego.
Dlaczego o tym piszemy? Jedną z najbardziej znaczących organizacji, broniących praw człowieka w Polsce jest Helsińska Fundacja Praw Człowieka. A większość z nas już rozlicza podatki – bądź za chwilę to uczyni. Jeśli możecie, przekażcie swoje 1,5% Helsińskiej Fundacji Praw Człowieka na ochronę podstawowych praw jednostki.
