Główny Urząd Statystyczny opublikował najnowsze dane dotyczące przeciętnego trwania życia w Polsce. W 2024 roku średnia długość życia mężczyzn wyniosła 74,93 roku, natomiast kobiet – 82,26 roku. W porównaniu z rokiem poprzednim oznacza to wzrost o 0,3 roku dla obu płci. Na przestrzeni ponad trzech dekad zmiany są jeszcze bardziej wyraźne – w stosunku do roku 1990 długość życia wydłużyła się o 8,7 roku w przypadku mężczyzn i o 7 lat w przypadku kobiet.
Z danych GUS wynika również, że wciąż istnieje wyraźna różnica w długości życia między mieszkańcami miast a mieszkańcami wsi. W 2024 roku mężczyźni żyjący w miastach osiągali przeciętnie wiek 75,07 roku, co oznacza przewagę o 0,4 roku w porównaniu z mężczyznami mieszkającymi na wsi. W przypadku kobiet długość życia była niemal identyczna niezależnie od miejsca zamieszkania – w miastach wynosiła 82,27 roku, a na wsi 82,21. Warto zauważyć, że różnice między długością życia kobiet a mężczyzn maleją – jeszcze w 1991 roku różnica ta sięgała blisko 9 lat, a obecnie wynosi 7,2 roku w miastach i 7,5 roku na wsi.
Raport obejmuje także dane dotyczące dalszego trwania życia osób w wieku 15 i 45 lat. W 2024 roku przeciętne dalsze trwanie życia dla 15-letnich chłopców wynosiło 60,36 roku, a dla dziewczynek 67,62 roku. Dla osób 45-letnich prognozowana długość dalszego życia wynosiła 32,12 roku dla mężczyzn oraz 38,3 roku dla kobiet. W porównaniu z 1990 rokiem oznacza to wzrost od kilku do kilkunastu lat.
Z historycznego punktu widzenia, dane wskazują na wyraźną poprawę długości życia od 1950 roku, kiedy mężczyźni żyli średnio nieco ponad 56 lat, a kobiety – prawie 62 lata. Największy wzrost zanotowano do lat 70., po czym przez kolejne dwie dekady dynamika zmian znacząco wyhamowała – w przypadku mężczyzn notowano nawet okresowe spadki. Wyraźna poprawa rozpoczęła się ponownie w latach 90., na co wpływ miały m.in. postępy medycyny, spadek umieralności niemowląt oraz poprawa jakości życia.
Pandemia COVID-19 w latach 2020–2021 spowodowała jednak gwałtowny regres. W tym okresie przeciętna długość życia spadła aż o 2,3 roku w przypadku mężczyzn i o 2,1 roku w przypadku kobiet. Dopiero w 2022 roku trend zaczął się odwracać, a w 2023 roku długość życia ponownie przekroczyła poziom sprzed pandemii. Dane za rok 2024 wskazują na kontynuację tej tendencji i powrót do długoterminowego trendu wzrostowego.
Zróżnicowanie długości życia widoczne jest również w przekroju województw. W przypadku mężczyzn w 2024 roku najkrótsze przeciętne trwanie życia odnotowano w województwie łódzkim (73,61 roku), a najdłuższe w województwie małopolskim (76,25 roku). Różnica między regionami wynosiła 2,6 roku. W przypadku kobiet najmniej korzystne wskaźniki występowały w województwach łódzkim i śląskim (81,42 roku), natomiast najwyższe w województwie podkarpackim (83,73 roku), co oznacza rozpiętość na poziomie 2,3 roku.
Wzrost długości życia w ostatnich latach jest zjawiskiem ogólnokrajowym, jednak w 2024 roku nie odnotowano go we wszystkich regionach. W przypadku mężczyzn regres miał miejsce w województwie podkarpackim (spadek o 0,2 roku), a w województwie opolskim wskaźnik pozostał na niezmienionym poziomie. Wśród kobiet wzrost wystąpił we wszystkich województwach, przy czym największy przyrost odnotowano w województwie kujawsko-pomorskim (o blisko 0,7 roku), a najmniejszy w opolskim (0,1 roku).
Dane GUS potwierdzają, że Polacy żyją coraz dłużej, choć proces ten nie przebiega równomiernie w całym kraju. Wpływ na długość życia mają zarówno czynniki zdrowotne, społeczne i ekonomiczne, jak i jakość opieki medycznej oraz styl życia. Najnowsze statystyki pokazują również, jak głęboko pandemia zakłóciła pozytywne trendy demograficzne, choć obecnie kraj wraca na ścieżkę poprawy długości życia.
